STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH

Wersja skrócona dla młodzieży

Wersja skrócona dla młodzieży

Da Vinci Społeczne Liceum Ogólnokształcące w Krakowie

1. Po co powstał ten dokument?

Każdy uczeń ma prawo czuć się w Szkole bezpiecznie. Nikt nie może Cię krzywdzić, poniżać, zastraszać, wykorzystywać ani naruszać Twoich granic.

Standardy Ochrony Małoletnich określają:

  1. jak powinni zachowywać się wobec Ciebie pracownicy Szkoły;
  2. jak uczniowie powinni zachowywać się wobec siebie;
  3. jakie zachowania są niedozwolone;
  4. komu i w jaki sposób możesz zgłosić, że dzieje się coś niepokojącego;
  5. co zrobi Szkoła, aby zapewnić Ci bezpieczeństwo i pomoc.

Zasady obowiązują wszystkich pracowników Szkoły, nauczycieli, specjalistów, pracowników administracji i obsługi, osoby prowadzące zajęcia dodatkowe, praktykantów, stażystów i wolontariuszy.

2. Masz prawo do bezpieczeństwa

Masz prawo do:

  1. szacunku i życzliwego traktowania;
  2. ochrony przed przemocą fizyczną, psychiczną i seksualną;
  3. ochrony przed zaniedbaniem, dyskryminacją, poniżaniem i wykluczeniem;
  4. ochrony swojej prywatności i wizerunku;
  5. wyrażania własnego zdania, jeżeli nie narusza ono praw i godności innych osób;
  6. uzyskania pomocy, kiedy jej potrzebujesz;
  7. przekazania informacji o niepokojącym zdarzeniu wybranej przez siebie osobie dorosłej;
  8. poważnego i spokojnego wysłuchania;
  9. otrzymania informacji o tym, jakie działania zostaną podjęte w celu zapewnienia Ci bezpieczeństwa;
  10. pomocy dostosowanej do Twojego wieku, stanu zdrowia, niepełnosprawności, sposobu komunikowania się i indywidualnych potrzeb.

Nikt nie może obwiniać Cię za to, że poprosiłeś albo poprosiłaś o pomoc.

3. Czym jest krzywdzenie?

Krzywdzenie może mieć różne formy. Może zdarzyć się jeden raz albo powtarzać się przez dłuższy czas. Sprawcą może być osoba dorosła, pracownik Szkoły, członek rodziny, inny uczeń albo inna osoba.

1. Przemoc fizyczna

Przemocą fizyczną jest między innymi:

  1. bicie;
  2. kopanie;
  3. popychanie;
  4. szarpanie;
  5. duszenie;
  6. przypalanie;
  7. rzucanie przedmiotami;
  8. celowe zadawanie bólu;
  9. zamykanie lub przetrzymywanie wbrew woli;
  10. grożenie użyciem siły.

2. Przemoc psychiczna

Przemocą psychiczną jest między innymi:

  1. wyzywanie;
  2. obrażanie;
  3. wyśmiewanie;
  4. poniżanie;
  5. zastraszanie;
  6. grożenie;
  7. szantażowanie;
  8. izolowanie od innych;
  9. rozpowszechnianie plotek;
  10. stałe krytykowanie lub ośmieszanie;
  11. zmuszanie do robienia rzeczy, których nie chcesz;
  12. celowe ignorowanie lub wykluczanie z grupy.

3. Przemoc seksualna

Przemocą seksualną jest każde zachowanie o charakterze seksualnym, na które nie wyrażasz zgody, którego nie rozumiesz albo na które ze względu na swój wiek nie możesz wyrazić ważnej zgody.

Może to być między innymi:

  1. dotykanie intymnych części ciała;
  2. zmuszanie do dotykania innej osoby;
  3. składanie propozycji o charakterze seksualnym;
  4. komentowanie Twojego ciała w sposób seksualny;
  5. pokazywanie materiałów pornograficznych;
  6. nakłanianie do przesyłania zdjęć lub nagrań intymnych;
  7. robienie albo rozpowszechnianie takich materiałów;
  8. szantażowanie zdjęciem lub nagraniem;
  9. nawiązywanie przez osobę dorosłą relacji, której celem jest wykorzystanie seksualne.

Jeżeli ktoś naruszył Twoje granice, odpowiedzialność zawsze ponosi osoba, która to zrobiła. To nie jest Twoja wina.

4. Zaniedbanie

Zaniedbanie występuje wtedy, gdy osoba odpowiedzialna za dziecko przez dłuższy czas nie zapewnia mu między innymi:

  1. odpowiedniego jedzenia;
  2. bezpiecznego miejsca pobytu;
  3. odzieży odpowiedniej do pogody;
  4. opieki i ochrony;
  5. potrzebnego leczenia lub leków;
  6. możliwości uczęszczania do Szkoły;
  7. wsparcia emocjonalnego.

5. Przemoc rówieśnicza i cyberprzemoc

Przemoc rówieśnicza może odbywać się w Szkole, poza Szkołą albo w Internecie. Może polegać między innymi na:

  1. biciu, popychaniu lub niszczeniu rzeczy;
  2. wyśmiewaniu, poniżaniu i obrażaniu;
  3. uporczywym nękaniu;
  4. wykluczaniu z grupy;
  5. grożeniu lub szantażowaniu;
  6. wymuszaniu pieniędzy, przedmiotów albo określonego zachowania;
  7. nagrywaniu lub fotografowaniu w sposób naruszający czyjąś prywatność;
  8. publikowaniu zdjęć, nagrań lub informacji w celu ośmieszenia;
  9. tworzeniu obraźliwych kont, grup, wiadomości lub materiałów;
  10. podszywaniu się pod inną osobę;
  11. przejmowaniu kont i haseł;
  12. rozpowszechnianiu materiałów intymnych;
  13. namawianiu do zachowań niebezpiecznych albo niezgodnych z prawem.

4. Jak personel powinien się wobec Ciebie zachowywać?

Każdy członek personelu powinien:

  1. traktować Cię z szacunkiem;
  2. słuchać Cię uważnie i spokojnie;
  3. używać języka odpowiedniego do Twojego wieku;
  4. uwzględniać Twoje potrzeby, stan zdrowia i możliwości;
  5. szanować Twoją prywatność i granice;
  6. wyjaśniać podejmowane wobec Ciebie działania;
  7. reagować, gdy widzi, że ktoś Cię krzywdzi;
  8. zachowywać poufność informacji o Tobie i przekazywać je tylko osobom, które powinny je znać, aby udzielić Ci pomocy;
  9. korzystać z kontaktu fizycznego tylko wtedy, gdy jest on potrzebny, bezpieczny i odpowiedni do sytuacji;
  10. korzystać z oficjalnych sposobów komunikacji przyjętych w Szkole.

5. Czego personelowi nie wolno?

Członkowi personelu nie wolno:

  1. bić Cię, popychać, szarpać ani stosować innych form przemocy;
  2. obrażać, poniżać, wyśmiewać, zastraszać ani zawstydzać;
  3. krzyczeć na Ciebie, z wyjątkiem sytuacji, w której ostrzeżenie jest konieczne dla ratowania czyjegoś zdrowia lub życia;
  4. stosować kar cielesnych;
  5. dotykać Cię w sposób nieodpowiedni lub naruszający Twoje granice intymne;
  6. podejmować z Tobą relacji romantycznej lub seksualnej;
  7. składać Ci propozycji o charakterze seksualnym;
  8. komentować Twojego ciała w sposób nieodpowiedni;
  9. pokazywać Ci treści erotycznych lub pornograficznych;
  10. proponować Ci alkoholu, papierosów, e-papierosów, środków odurzających ani innych substancji psychoaktywnych;
  11. przyjmować od Ciebie lub Twoich rodziców pieniędzy albo wartościowych prezentów, które mogłyby powodować zależność lub nierówne traktowanie;
  12. ujawniać osobom nieuprawnionym informacji o Twoim zdrowiu, rodzinie, sytuacji materialnej, psychologicznej lub prawnej;
  13. zapraszać Cię do swojego miejsca zamieszkania ani organizować prywatnych spotkań poza Szkołą;
  14. prowadzić z Tobą ukrytych, prywatnych rozmów za pomocą prywatnych komunikatorów;
  15. nawiązywać z Tobą prywatnych kontaktów w mediach społecznościowych;
  16. fotografować, nagrywać lub publikować Twojego wizerunku niezgodnie z zasadami obowiązującymi w Szkole.

6. Kontakt fizyczny

Kontakt fizyczny pracownika z uczniem może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jest uzasadniony i służy:

  1. zapewnieniu bezpieczeństwa;
  2. udzieleniu pierwszej pomocy;
  3. pomocy uczniowi z niepełnosprawnością lub szczególnymi potrzebami;
  4. wykonaniu koniecznych czynności opiekuńczych lub higienicznych;
  5. przerwaniu bezpośredniego zagrożenia, bójki, samookaleczenia albo ataku na inną osobę.

Pracownik powinien, w miarę możliwości, uprzedzić Cię o koniecznym kontakcie i uwzględnić Twoją reakcję.

Jeżeli występuje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, pracownik może podjąć niezbędne działania ochronne bez oczekiwania na zgodę. Takie działanie może trwać wyłącznie tak długo, jak istnieje zagrożenie. Nie może być karą ani sposobem wymuszenia posłuszeństwa.

7. Zasady obowiązujące uczniów

Każdy uczeń powinien:

  1. odnosić się do innych z szacunkiem;
  2. respektować cudzą prywatność i granice;
  3. reagować na słowo „nie” i inne sygnały odmowy;
  4. szanować różnice między ludźmi;
  5. rozwiązywać konflikty bez przemocy;
  6. nie wykluczać innych z grupy;
  7. nie wykorzystywać swojej przewagi fizycznej, emocjonalnej, społecznej ani cyfrowej;
  8. nie namawiać innych do działań niebezpiecznych lub niezgodnych z prawem;
  9. nie publikować cudzych zdjęć, nagrań ani informacji w sposób naruszający prawa tej osoby;
  10. zwrócić się do osoby dorosłej, jeżeli samodzielne rozwiązanie konfliktu nie jest możliwe albo bezpieczne.

Niedozwolone są również zachowania przedstawiane jako żart, zabawa albo wyzwanie, jeżeli sprawiają komuś ból, strach, wstyd, upokorzenie lub naruszają jego granice.

8. Co zrobić, gdy dzieje się coś niepokojącego?

Jeżeli ktoś Cię krzywdzi, czujesz zagrożenie albo martwisz się o inną osobę:

  1. odejdź z niebezpiecznego miejsca, jeżeli możesz zrobić to bezpiecznie;
  2. znajdź zaufaną osobę dorosłą;
  3. powiedz, co się wydarzyło albo co Cię niepokoi;
  4. jeżeli trudno Ci o tym mówić, napisz wiadomość lub przekaż kartkę;
  5. w przypadku krzywdzenia w Internecie nie odpowiadaj sprawcy i nie przesyłaj dalej otrzymanych materiałów;
  6. zachowaj wiadomości, linki, nazwy kont i zrzuty ekranu, jeżeli możesz zrobić to bezpiecznie;
  7. nie próbuj samodzielnie ustalać sprawcy ani konfrontować się z nim;
  8. w sytuacji bezpośredniego zagrożenia zadzwoń pod numer 112 albo poproś o to inną osobę.

Możesz zgłosić również zdarzenie, którego byłeś albo byłaś świadkiem.

9. Komu możesz powiedzieć?

Możesz zwrócić się do dowolnej zaufanej osoby pracującej w Szkole, w szczególności do:

  1. wychowawcy;
  2. nauczyciela;
  3. pedagoga szkolnego;
  4. psychologa szkolnego;
  5. pedagoga specjalnego;
  6. nauczyciela współorganizującego kształcenie;
  7. pracownika świetlicy;
  8. Dyrektora Szkoły;
  9. innego pracownika, któremu ufasz.

Możesz zgłosić problem:

  1. osobiście;
  2. pisemnie;
  3. przez szkolną Skrzynkę Zaufania;
  4. za pomocą oficjalnego kanału komunikacji wskazanego przez Szkołę;
  5. za pośrednictwem rodzica, opiekuna, koleżanki, kolegi albo innej zaufanej osoby.

Jeżeli pierwsza osoba nie udzieli Ci pomocy, powiedz o sytuacji kolejnej osobie. Masz prawo prosić o pomoc tak długo, aż zostaniesz wysłuchany albo wysłuchana.

10. Co zrobi pracownik, któremu opowiesz o krzywdzeniu?

Pracownik powinien:

  1. spokojnie Cię wysłuchać;
  2. potraktować Twoją informację poważnie;
  3. nie oceniać Cię i nie obwiniać;
  4. nie zmuszać Cię do wielokrotnego i szczegółowego opowiadania o zdarzeniu;
  5. zapisać najważniejsze przekazane informacje;
  6. wyjaśnić Ci, że nie może zachować informacji wyłącznie dla siebie, jeżeli potrzebne jest zapewnienie Ci bezpieczeństwa;
  7. przekazać informację osobom odpowiedzialnym za udzielenie pomocy;
  8. podjąć działania potrzebne do ochrony Twojego zdrowia i bezpieczeństwa.

Pracownik Szkoły nie prowadzi własnego śledztwa i nie przesłuchuje uczniów. Ustalenie, czy doszło do przestępstwa, należy do Policji, prokuratury lub sądu.

11. Co wydarzy się po zgłoszeniu?

Sposób działania zależy od rodzaju zdarzenia i stopnia zagrożenia. Szkoła może między innymi:

  1. zapewnić Ci opiekę bezpiecznej osoby dorosłej;
  2. oddzielić Cię od osoby, która stwarza zagrożenie;
  3. udzielić Ci pierwszej pomocy i wezwać pogotowie;
  4. poinformować Dyrektora Szkoły i osoby odpowiedzialne za ochronę małoletnich;
  5. skontaktować się z Twoimi rodzicami lub opiekunami, jeżeli będzie to dla Ciebie bezpieczne;
  6. udzielić Ci pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
  7. powiadomić Policję, prokuraturę, sąd opiekuńczy, pomoc społeczną albo inne właściwe instytucje;
  8. wszcząć procedurę „Niebieskie Karty”, jeżeli istnieje podejrzenie przemocy domowej;
  9. przygotować Plan wsparcia;
  10. monitorować Twoje bezpieczeństwo i skuteczność udzielanej pomocy.

Jeżeli istnieje podejrzenie, że krzywdzi Cię rodzic lub opiekun albo że poinformowanie go może narazić Cię na niebezpieczeństwo, Szkoła nie przekazuje mu informacji przed podjęciem działań zabezpieczających lub zawiadomieniem właściwych służb.

12. Plan wsparcia

Jeżeli po zdarzeniu potrzebujesz pomocy, Szkoła może przygotować dla Ciebie Plan wsparcia. Będzie on dostosowany do Twojego wieku, potrzeb, stanu zdrowia i sytuacji.

Plan może określać:

  1. w jaki sposób Szkoła zapewni Ci bezpieczeństwo;
  2. z jakiej pomocy psychologa, pedagoga lub innych specjalistów możesz korzystać;
  3. czy potrzebne są zmiany w organizacji nauki albo pobytu w Szkole;
  4. kto będzie odpowiadał za poszczególne działania;
  5. jak długo będzie udzielane wsparcie;
  6. kiedy Szkoła sprawdzi, czy pomoc jest skuteczna;
  7. gdzie można uzyskać dodatkową pomoc poza Szkołą.

Twoje zdanie powinno zostać wysłuchane i uwzględnione odpowiednio do Twojego wieku i możliwości. Nie będziesz zmuszany ani zmuszana do ponownego szczegółowego opowiadania o krzywdzeniu ani do spotkania z osobą podejrzewaną o jego dokonanie.

13. Ochrona prywatności i wizerunku

Szkoła chroni Twoje dane osobowe, prywatność i wizerunek.

Informacje dotyczące Twojego zdrowia, rodziny, sytuacji psychologicznej, materialnej lub prawnej mogą otrzymać tylko osoby, które potrzebują ich do zapewnienia Ci bezpieczeństwa, udzielenia pomocy albo wykonania obowiązków wynikających z prawa.

Zdjęcia i nagrania z Twoim wizerunkiem mogą być utrwalane i publikowane wyłącznie zgodnie z prawem oraz zasadami obowiązującymi w Szkole.

Masz prawo powiedzieć pracownikowi, że nie chcesz pozować do zdjęcia lub nagrania. Szkoła powinna w miarę możliwości uszanować Twoje stanowisko i zorganizować wydarzenie tak, aby nie wykluczać Cię z udziału.

Zabronione jest publikowanie materiałów, które:

  1. poniżają lub ośmieszają ucznia;
  2. pokazują ucznia w sytuacji intymnej albo nieodpowiedniej;
  3. ujawniają niepotrzebne informacje o jego zdrowiu, rodzinie lub sytuacji osobistej;
  4. mogą narazić ucznia na krzywdę lub niebezpieczeństwo.

14. Bezpieczeństwo w Internecie

Podczas zajęć możesz korzystać z telefonu, komputera lub innego urządzenia zgodnie z zasadami obowiązującymi w Szkole i poleceniami nauczyciela.

Pamiętaj:

  1. chroń swoje hasła i nie przekazuj ich innym osobom;
  2. nie udostępniaj w Internecie adresu zamieszkania, numeru telefonu, danych logowania ani innych prywatnych informacji;
  3. nie wysyłaj zdjęć lub nagrań intymnych;
  4. nie otwieraj podejrzanych linków i załączników;
  5. nie spotykaj się samodzielnie z osobą poznaną wyłącznie w Internecie;
  6. nie publikuj zdjęć ani nagrań innych osób w sposób naruszający ich prawa;
  7. nie twórz i nie rozpowszechniaj obraźliwych treści;
  8. nie odpowiadaj na groźby, szantaż ani zaczepki;
  9. zachowaj dowody cyberprzemocy;
  10. zgłoś niepokojącą sytuację zaufanej osobie dorosłej.

Jeżeli przesłałeś albo przesłałaś komuś materiał, którego teraz się obawiasz, również możesz poprosić o pomoc. Nie ukrywaj zdarzenia ze strachu przed karą.

15. Ważne zasady

  1. Proszenie o pomoc nie jest donoszeniem.
  2. Zgłoszenie przemocy nie może być powodem odwetu, wyśmiewania ani ukarania.
  3. Nie musisz mieć dowodów, aby powiedzieć, że coś Cię niepokoi.
  4. Nie musisz samodzielnie rozstrzygać, czy dane zachowanie było przestępstwem.
  5. Możesz zgłosić zdarzenie także wtedy, gdy nie dotyczy ono Ciebie, ale innego dziecka.
  6. Jeżeli zagrożenie jest bezpośrednie, najważniejsze jest oddalenie się z niebezpiecznego miejsca i wezwanie pomocy.
  7. Nawet jeżeli wcześniej nie udało Ci się o czymś powiedzieć albo wycofałeś lub wycofałaś zgłoszenie, nadal możesz poprosić o pomoc.
  8. Jeżeli osoba krzywdząca prosi Cię o zachowanie tajemnicy, nie musisz dotrzymywać takiej obietnicy.

16. Gdzie jeszcze możesz uzyskać pomoc?

Jeżeli potrzebujesz natychmiastowej pomocy, możesz skorzystać z następujących numerów:

  1. 112 – numer alarmowy
    Dzwoń, gdy zagrożone jest życie lub zdrowie Twoje albo innej osoby.
  2. 116 111 – Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży
  3. 800 12 12 12 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka
  4. 800 120 002 – Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia”

Możesz również zgłosić się do:

  1. pedagoga szkolnego: Weronika Sewiło;
  2. psychologa szkolnego: Anna Skowrońska;
  3. koordynatora Standardów Ochrony Małoletnich: Weronika Sewiło;
  4. wychowawcy klasy;
  5. Dyrektora Szkoły;
  6. innego pracownika Szkoły, któremu ufasz.

Miejsce, w którym znajduje się Skrzynka Zaufania: na paterze, obok sali nr 3. 

PAMIĘTAJ

Masz prawo do bezpieczeństwa.

Masz prawo stawiać granice.

Masz prawo powiedzieć „nie”.

Masz prawo prosić o pomoc.

To, że ktoś Cię krzywdzi, nigdy nie jest Twoją winą.

 

Wersja skrócona Standardów Ochrony Małoletnich została zatwierdzona przez Dyrektora Da Vinci Społecznego Liceum Ogólnokształcącego  w Krakowie.

Dokument podpisany przez Dyrektora Szkoły 

Wersja dla rodziców i opiekunów prawnych

Wersja dla rodziców i opiekunów prawnych

Da Vinci Społeczne Liceum Ogólnokształcące w Krakowie

Bezpieczeństwo uczniów jest jednym z najważniejszych zadań szkoły. Standardy Ochrony Małoletnich określają zasady, których celem jest zapobieganie krzywdzeniu młodych ludzi, szybkie reagowanie w sytuacjach zagrożenia oraz zapewnienie uczniowi odpowiedniego wsparcia.

Poniższy dokument jest skróconą, przygotowaną z myślą o rodzicach i opiekunach prawnych wersją obowiązujących w szkole Standardów Ochrony Małoletnich.

Standardy dotyczą wszystkich uczniów, którzy nie ukończyli 18. roku życia. W przypadku uczniów pełnoletnich szkoła nadal kieruje się zasadami bezpieczeństwa, szacunku, ochrony prywatności oraz właściwych relacji, z uwzględnieniem ich pełnoletności i samodzielności.

1. Co oznacza krzywdzenie młodego człowieka?

Krzywdzeniem jest każde działanie lub zaniechanie, które narusza dobro, bezpieczeństwo, godność lub prawa ucznia.

Może ono przyjmować różne formy, między innymi:

  1. przemoc fizyczną – np. bicie, popychanie, szarpanie, celowe zadawanie bólu;
  2. przemoc psychiczną – np. poniżanie, wyśmiewanie, zastraszanie, grożenie, uporczywe krytykowanie, izolowanie lub wykluczanie;
  3. przemoc seksualną – zachowania naruszające sferę intymną lub seksualną małoletniego, w tym również podejmowane za pośrednictwem Internetu;
  4. zaniedbanie – niezaspokajanie podstawowych potrzeb dotyczących m.in. bezpieczeństwa, zdrowia, opieki i rozwoju;
  5. przemoc domową;
  6. przemoc rówieśniczą;
  7. cyberprzemoc – m.in. nękanie, ośmieszanie, grożenie, podszywanie się pod inną osobę, rozpowszechnianie prywatnych informacji, zdjęć lub nagrań bez zgody;
  8. wywieranie presji, szantażowanie lub zmuszanie ucznia do zachowań, których nie chce podejmować.

2. Jakie sygnały powinny zwrócić uwagę rodzica?

Okres dorastania naturalnie wiąże się ze zmianami zachowania, emocji i relacji. Pojedynczy sygnał nie musi oznaczać, że młody człowiek doświadcza krzywdzenia. Warto jednak zwrócić uwagę na nagłe, nasilone lub długotrwałe zmiany.

Niepokój mogą wzbudzić między innymi:

  1. wyraźny lęk przed szkołą, konkretną osobą lub określoną sytuacją;
  2. nagłe wycofanie, smutek, drażliwość lub agresja;
  3. zerwanie lub znaczne ograniczenie dotychczasowych relacji;
  4. niewyjaśnione obrażenia;
  5. częste dolegliwości somatyczne bez wyraźnej przyczyny;
  6. nagłe pogorszenie funkcjonowania szkolnego;
  7. problemy ze snem lub jedzeniem;
  8. silny stres związany z telefonem, komunikatorami lub mediami społecznościowymi;
  9. unikanie określonych osób lub miejsc;
  10. sygnały mogące świadczyć o nękaniu, szantażu, presji lub naruszaniu granic;
  11. informacja ucznia, że ktoś go krzywdzi, straszy, zmusza do czegoś albo narusza jego prywatność lub granice.

Rodzic nie musi mieć pewności ani dowodów, aby zgłosić swoje obawy szkole.

3. Jak pracownicy szkoły powinni traktować uczniów?

Każdy pracownik szkoły ma obowiązek odnosić się do ucznia z szacunkiem oraz respektować jego godność, prywatność, podmiotowość i granice.

Niedopuszczalne są w szczególności:

  1. przemoc fizyczna;
  2. wyśmiewanie, poniżanie lub zawstydzanie;
  3. grożenie i zastraszanie;
  4. obraźliwe, poniżające lub dyskryminujące komentarze;
  5. zachowania o charakterze seksualnym;
  6. komentowanie wyglądu lub życia prywatnego ucznia w sposób naruszający jego granice;
  7. nawiązywanie prywatnych relacji przekraczających właściwe granice relacji dorosły–uczeń;
  8. wykorzystywanie zależności wynikającej z roli nauczyciela lub innego pracownika szkoły.

Kontakt pracownika szkoły z uczniem powinien być związany z wykonywaniem obowiązków zawodowych i odbywać się w sposób przejrzysty oraz bezpieczny.

Jeżeli kontakt fizyczny jest konieczny ze względów bezpieczeństwa lub udzielenia pomocy, powinien być ograniczony do niezbędnego zakresu i adekwatny do sytuacji.

4. Jak pracownicy szkoły kontaktują się z uczniami?

W sprawach szkolnych pracownicy powinni korzystać przede wszystkim z oficjalnych kanałów komunikacji.

Nie powinny być tworzone prywatne relacje w mediach społecznościowych pomiędzy pracownikami szkoły a uczniami.

Kontakt poza godzinami pracy powinien być ograniczony do sytuacji uzasadnionych organizacją pracy szkoły, bezpieczeństwem ucznia lub innymi ważnymi okolicznościami.

Także w przypadku starszych nastolatków obowiązują jasne granice relacji pomiędzy pracownikiem szkoły a uczniem.

5. Jakich zasad oczekujemy od uczniów?

Każdy uczeń ma prawo czuć się w szkole bezpiecznie i być traktowany z szacunkiem.

W relacjach pomiędzy uczniami niedopuszczalne są między innymi:

  1. bicie, popychanie i inne formy przemocy fizycznej;
  2. wyśmiewanie, poniżanie i obrażanie;
  3. grożenie i zastraszanie;
  4. uporczywe nękanie;
  5. celowe wykluczanie z grupy;
  6. rozpowszechnianie plotek lub kompromitujących informacji;
  7. zmuszanie innych osób do określonych zachowań;
  8. kradzież lub niszczenie rzeczy;
  9. zachowania naruszające granice seksualne;
  10. cyberprzemoc;
  11. podszywanie się pod inną osobę w Internecie;
  12. publikowanie lub przesyłanie zdjęć, filmów, wiadomości albo prywatnych informacji bez zgody osoby, której dotyczą;
  13. szantażowanie, w tym groźba ujawnienia zdjęć, nagrań, wiadomości lub innych prywatnych treści.

Szkoła może reagować również wtedy, gdy przemoc pomiędzy uczniami ma miejsce poza terenem szkoły lub w Internecie, jeżeli wpływa na bezpieczeństwo albo funkcjonowanie ucznia w społeczności szkolnej.

6. W jaki sposób uczeń może poprosić o pomoc?

Uczeń może zgłosić problem każdej osobie dorosłej w szkole, której ufa.

Może to być między innymi:

  1. wychowawca;
  2. nauczyciel;
  3. pedagog;
  4. psycholog;
  5. pedagog specjalny;
  6. dyrektor;
  7. inny pracownik szkoły.

Zgłoszenie może zostać przekazane osobiście, pisemnie lub za pomocą dostępnych w szkole kanałów komunikacji.

Uczeń może również skorzystać ze Skrzynki Zaufania.

Uczeń nie musi posiadać dowodów ani samodzielnie oceniać, czy sytuacja, której doświadcza, „jest wystarczająco poważna”. Wystarczy, że poinformuje dorosłego, że nie czuje się bezpiecznie, coś go niepokoi lub ktoś narusza jego granice.

7. W jaki sposób rodzic może zgłosić niepokojącą sytuację?

Rodzic lub opiekun prawny może zgłosić swoje obawy:

  1. wychowawcy;
  2. nauczycielowi;
  3. pedagogowi lub psychologowi;
  4. koordynatorowi Standardów Ochrony Małoletnich;
  5. dyrektorowi szkoły;
  6. poprzez dziennik LIBRUS;
  7. bezpośrednio w sekretariacie szkoły.

Nie trzeba samodzielnie rozstrzygać, czy dane zachowanie było już przemocą. Rolą szkoły jest przyjęcie informacji, ocena sytuacji i podjęcie działań adekwatnych do okoliczności.

W przypadku licealistów szczególnie ważne jest także wysłuchanie samego ucznia i uwzględnienie – na tyle, na ile pozwala jego wiek, dojrzałość i bezpieczeństwo – jego zdania dotyczącego sposobu udzielenia mu pomocy.

8. Co robi szkoła po otrzymaniu zgłoszenia?

Pierwszym zadaniem szkoły jest zapewnienie uczniowi bezpieczeństwa.

Jeżeli istnieje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, szkoła podejmuje natychmiastowe działania i w razie potrzeby kontaktuje się z numerem alarmowym 112.

Informacja o podejrzeniu krzywdzenia ucznia jest przekazywana dyrektorowi oraz osobie odpowiedzialnej za koordynowanie działań wynikających ze Standardów.

Następnie szkoła ustala okoliczności zdarzenia i określa, jakie działania są konieczne.

W zależności od sytuacji mogą one obejmować między innymi:

  1. zapewnienie uczniowi pomocy psychologicznej lub pedagogicznej;
  2. rozmowę z uczniem;
  3. rozmowę z rodzicami lub opiekunami;
  4. działania wychowawcze;
  5. zmianę organizacji funkcjonowania ucznia w szkole;
  6. zwiększenie nadzoru lub wprowadzenie innych środków bezpieczeństwa;
  7. przygotowanie planu wsparcia;
  8. kontakt z odpowiednimi instytucjami.

Do rozpoczęcia interwencji w sytuacji zagrożenia małoletniego nie jest wymagana zgoda rodzica.

9. Jak szkoła rozmawia z uczniem?

Rozmowa z uczniem powinna odbywać się w spokojnych, bezpiecznych i zapewniających możliwie dużą prywatność warunkach.

Pracownik szkoły:

  1. wysłuchuje ucznia;
  2. traktuje jego relację poważnie;
  3. nie ocenia go;
  4. nie sugeruje odpowiedzi;
  5. nie prowadzi przesłuchania;
  6. nie zmusza do wielokrotnego opowiadania o trudnym zdarzeniu;
  7. nie konfrontuje ucznia z osobą podejrzewaną o jego krzywdzenie;
  8. wyjaśnia, jakie działania mogą zostać podjęte.

Uczeń powinien wiedzieć, że jego prywatność będzie respektowana, ale dorosły nie może zachować w tajemnicy informacji, jeżeli dotyczą one zagrożenia jego bezpieczeństwa lub bezpieczeństwa innej osoby.

10. Czy szkoła zawsze informuje rodziców?

W przypadku ucznia małoletniego rodzice lub opiekunowie prawni są co do zasady informowani o sytuacjach dotyczących jego bezpieczeństwa.

Mogą jednak wystąpić szczególne okoliczności, w których przekazanie informacji rodzicowi zostaje czasowo ograniczone.

Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, gdy:

  1. istnieje podejrzenie, że rodzic lub opiekun może być osobą krzywdzącą;
  2. poinformowanie rodzica mogłoby zwiększyć zagrożenie dla ucznia;
  3. istnieje ryzyko wywierania presji na ucznia;
  4. istnieje ryzyko zniszczenia dowodów;
  5. odpowiednie służby lub organy zalecą inny sposób postępowania.

W takich przypadkach nadrzędne znaczenie ma bezpieczeństwo małoletniego.

W przypadku ucznia pełnoletniego szkoła uwzględnia jego pełnoletność i wynikające z niej prawo do decydowania o sobie oraz ochrony własnych informacji.

11. Czym jest plan wsparcia małoletniego?

Jeżeli sytuacja tego wymaga, szkoła przygotowuje plan wsparcia dla ucznia.

Plan może obejmować między innymi:

  1. wsparcie psychologiczne lub pedagogiczne;
  2. określenie osób, do których uczeń może zwrócić się o pomoc;
  3. zmianę organizacji jego funkcjonowania w szkole;
  4. szczególne zasady zapewniające bezpieczeństwo;
  5. pomoc w relacjach z rówieśnikami;
  6. współpracę z rodzicami;
  7. współpracę z instytucjami zewnętrznymi.

Zdanie ucznia powinno być uwzględniane na każdym etapie, na którym jest to możliwe i bezpieczne. W przypadku młodzieży licealnej jego udział w ustalaniu sposobu wsparcia ma szczególne znaczenie.

Podpis rodzica pod planem potwierdza zapoznanie się z jego treścią, ale brak podpisu nie uniemożliwia szkole realizowania działań koniecznych dla zapewnienia bezpieczeństwa małoletniego.

12. Co dzieje się w przypadku przemocy rówieśniczej?

W przypadku konfliktu lub przemocy pomiędzy uczniami szkoła w pierwszej kolejności zapewnia bezpieczeństwo osobie pokrzywdzonej.

Podejmowane działania dotyczą zarówno ucznia, który doświadczył krzywdzenia, jak i ucznia, który dopuścił się niewłaściwego zachowania.

Celem szkoły jest:

  1. zatrzymanie przemocy;
  2. ochrona osoby pokrzywdzonej;
  3. wyjaśnienie sytuacji;
  4. zapobieganie kolejnym zdarzeniom;
  5. udzielenie odpowiedniego wsparcia;
  6. podjęcie działań wychowawczych wobec ucznia, który dopuścił się krzywdzenia.

Mediacja może być zastosowana jedynie wtedy, gdy jest bezpieczna dla obu stron i istnieją warunki do jej przeprowadzenia.

Nie powinna być stosowana między innymi w przypadku poważnej przewagi jednej ze stron, podejrzenia przestępstwa, przemocy seksualnej lub ryzyka ponownego skrzywdzenia albo retraumatyzacji ucznia.

13. Jak szkoła dba o bezpieczeństwo uczniów w Internecie?

Internet i media społecznościowe są ważną częścią życia młodzieży, dlatego działania szkoły obejmują zarówno techniczne zabezpieczenia, jak i edukację dotyczącą odpowiedzialnego korzystania z sieci.

W szkole stosowane są rozwiązania ograniczające dostęp uczniów do nieodpowiednich treści internetowych. Szkoła wykorzystuje między innymi oprogramowanie filtrujące Beniamin.

Uczniowie są edukowani w zakresie:

  1. ochrony haseł i kont;
  2. prywatności w mediach społecznościowych;
  3. bezpiecznego kontaktowania się z innymi osobami w Internecie;
  4. rozpoznawania prób oszustwa i phishingu;
  5. cyberprzemocy;
  6. reagowania na szkodliwe lub nielegalne treści;
  7. odpowiedzialnego publikowania zdjęć i informacji;
  8. konsekwencji udostępniania prywatnych materiałów;
  9. sposobów reagowania na nękanie, szantaż lub naruszenie prywatności online.

Osobą odpowiedzialną za kwestie technicznego bezpieczeństwa systemów informatycznych jest Łukasz Szajnowski – nauczyciel informatyki i administrator systemów.

14. Zdjęcia, nagrania i wizerunek ucznia

Szkoła chroni prawo ucznia do prywatności i ochrony jego wizerunku.

Samo wykonanie zdjęcia oraz jego późniejsze opublikowanie są odrębnymi czynnościami.

Publikacja wizerunku odbywa się na właściwej podstawie prawnej, a tam, gdzie jest to wymagane, na podstawie odpowiedniej zgody.

Przy wykonywaniu zdjęć i filmów szkoła stara się:

  1. wykonywać przede wszystkim ujęcia grupowe;
  2. nie eksponować nadmiernie pojedynczych uczniów;
  3. nie łączyć zdjęcia ucznia z jego pełnymi danymi, jeżeli nie jest to konieczne;
  4. respektować sprzeciw ucznia wobec fotografowania, jeżeli sytuacja na to pozwala.

Brak zgody na publikację wizerunku nie może być podstawą do wykluczania ucznia z wydarzeń lub aktywności szkolnych.

Nie wykonuje się zdjęć uczniów między innymi w toaletach, przebieralniach, podczas czynności higienicznych, udzielania pomocy lub w sytuacjach kryzysowych.

Uczniowie powinni również respektować wzajemnie swoją prywatność i nie publikować zdjęć, nagrań lub prywatnych treści innych osób bez ich zgody.

15. Jak chronione są informacje o uczniu?

Pracownicy szkoły mają obowiązek chronić dane osobowe oraz informacje dotyczące prywatnej sytuacji ucznia.

Szczególnej ochronie podlegają między innymi informacje dotyczące:

  1. zdrowia;
  2. niepełnosprawności;
  3. specjalnych potrzeb edukacyjnych;
  4. sytuacji psychologicznej;
  5. sytuacji rodzinnej;
  6. korzystania z pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
  7. prowadzonych interwencji dotyczących bezpieczeństwa ucznia.

Informacje te są przekazywane wyłącznie osobom uprawnionym, w zakresie koniecznym do realizowania obowiązków szkoły i udzielania uczniowi pomocy.

16. Kiedy szkoła zawiadamia inne instytucje?

Jeżeli istnieje podejrzenie, że małoletni uczeń mógł stać się ofiarą przestępstwa, szkoła może mieć obowiązek zawiadomienia Policji lub prokuratury.

Jeżeli dobro małoletniego jest zagrożone, szkoła może zwrócić się do sądu rodzinnego.

W przypadku podejrzenia przemocy domowej może zostać wszczęta procedura „Niebieskie Karty”.

Podjęcie takich działań nie wymaga zgody rodzica, jeżeli obowiązek działania wynika z przepisów prawa.

17. Jak rodzice mogą wspierać bezpieczeństwo nastolatka?

W okresie dorastania bardzo ważne jest połączenie zainteresowania tym, co dzieje się w życiu młodego człowieka, z poszanowaniem jego rosnącej potrzeby samodzielności i prywatności.

Warto:

  1. regularnie rozmawiać z nastolatkiem o jego relacjach z rówieśnikami i dorosłymi;
  2. traktować poważnie informacje o sytuacjach, w których czuje się niekomfortowo;
  3. nie bagatelizować problemów dotyczących relacji internetowych;
  4. przypominać, że ma prawo stawiać granice i odmówić udziału w sytuacji, której nie chce;
  5. przypominać, że proszenie o pomoc nie jest donoszeniem ani oznaką słabości;
  6. nie obiecywać całkowitej tajemnicy, jeżeli bezpieczeństwo nastolatka może być zagrożone;
  7. rozmawiać o odpowiedzialnym korzystaniu z mediów społecznościowych i ochronie prywatności;
  8. reagować na cyberprzemoc, szantaż i inne niebezpieczne sytuacje online;
  9. zgłaszać szkole niepokojące sytuacje również wtedy, gdy nie znamy jeszcze wszystkich okoliczności;
  10. włączać nastolatka w rozmowę o sposobach rozwiązania problemu, jeżeli jest to dla niego bezpieczne;
  11. współpracować ze szkołą podczas ustalania sposobów udzielenia pomocy.

18. Z kim kontaktować się w szkole?

Koordynatorem działań związanych ze Standardami Ochrony Małoletnich jest:

Weronika Sewiło – pedagog szkolny

W sprawach dotyczących bezpieczeństwa ucznia można również zwrócić się do:

  • wychowawcy;
  • psychologa;
  • pedagoga;
  • pedagoga specjalnego;
  • dyrektora szkoły;
  • innego zaufanego pracownika szkoły.

W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia należy dzwonić pod numer:

112

Dzieci i młodzież mogą również skorzystać z bezpłatnego telefonu zaufania:

116 111

19. Gdzie można zapoznać się z pełną wersją Standardów?

Pełna wersja Standardów Ochrony Małoletnich jest dostępna:

  1. na stronie internetowej szkoły;
  2. w sekretariacie szkoły.

W szkole dostępna jest również wersja Standardów przygotowana bezpośrednio dla dzieci i młodzieży.

NAJWAŻNIEJSZE ZASADY W SKRÓCIE

  1. Każdy małoletni uczeń ma prawo do bezpieczeństwa, szacunku, prywatności i ochrony swojej godności.
  2. Uczeń ani rodzic nie muszą posiadać dowodów, aby zgłosić niepokojącą sytuację.
  3. Uczeń może samodzielnie zwrócić się o pomoc do każdego zaufanego pracownika szkoły.
  4. Pierwszym zadaniem szkoły jest zapewnienie bezpieczeństwa osobie zagrożonej.
  5. W sytuacji zagrożenia małoletniego szkoła może rozpocząć interwencję bez zgody rodzica.
  6. Rodzice małoletniego są co do zasady informowani o jego sytuacji, chyba że mogłoby to zwiększyć zagrożenie dla ucznia.
  7. Zdanie i potrzeby nastolatka są uwzględniane w działaniach szkoły w zakresie odpowiednim do jego wieku, dojrzałości i sytuacji.
  8. Jeżeli wymaga tego sytuacja, szkoła może zawiadomić Policję, prokuraturę, sąd rodzinny lub wszcząć procedurę „Niebieskie Karty”.
  9. Przemoc rówieśnicza, cyberprzemoc, szantaż oraz naruszanie prywatności w Internecie są traktowane jako realne zagrożenia dla bezpieczeństwa ucznia.
  10. Bezpieczeństwo i dobro małoletniego są nadrzędne wobec innych interesów uczestników sytuacji.

 

Kraków, 1 września 2026 r.